ضمیمه روزنامه اعتماد ملی – ۲۸ دی ۸۷
«اصلاحات»‌ چیست؟ «هنر»‌ چیست؟ «آزادی»‌ چیست؟ «حقوق بشر»‌ چیست؟ و چه بسیار موضوعاتی از این دست که بازیچه سرگرم‌کننده و بی‌سرانجام پرسش بهانه جویانه «چیستی» ‌شده‌اند! پرسش از «چیستی اصلاحات»‌، ناخواسته مرا به یاد قضیه «چیستی گاو بنی‌اسرائیل» می‌اندازد. بنگرید:
«به یاد آورید هنگامی‌که موسی به قوم خویش گفت: همانا خداوند به شما فرمان می‌دهد که یک گاو قربانی کنید. گفتند:‌ ما را به مسخره گرفته‌ای؟! موسی گفت: به خدا پناه می‌برم که در زمره نادانان باشم. مردمان گفتند: از پروردگارت بخواه که به روشنی برای ما توضیح دهد که قضیه چیست؟ موسی پاسخ داد: ‌پروردگار می‌گوید همانا مقصود یک گاو میانسال است،‌ نه خیلی پیر و نه نورس٫ پس آنچه را فرمان یافته‌اید، اجرا کنید. قوم موسی گفتند: از پروردگارت بخواه که رنگ آن را برای ما مشخص سازد. موسی پاسخ داد:‌ خداوند می‌گوید:‌ همانا آن یک گاو زردفام است که (جلوه) رنگش بینندگان را شادمان می‌کند. قوم موسی گفتند:‌ از پروردگارت بخواه که به روشنی برای ما توضیح دهد که (اساسا) آن چی هست؟! همان (اصل)‌ «گاو» برای ما مشتبه شده است! ان شاء‌الله (با روشن شدن این مطلب) ما هدایت می‌شویم. موسی پاسخ داد:‌ خداوند می‌گوید:‌ همانا منظور گاو (بکری)‌ است که نه برای شخم زدن و نه آبیاری زمین،‌ رام نشده (و مورد استفاده قرار نگرفته) یک خال (لکه)‌روی آن نباشد. قوم موسی گفتند: ‌اکنون حق مطلب را به جا آوردی (آهان! حالا متوجه چیستی گاو شدیم!) قرآن کریم. سوره بقره آیات ۷۱-۶۷
اکنون بفرمایید: «اصلاحات» چیست؟! آوازه بهانه جویی‌ها و چون و چرا‌های قوم بنی‌اسرائیل درباره آنچه برای هدایت و رشد جامعه آنان مطرح می‌شد، نباید مجال ردیابی این ویژگی تکرار شونده را در روانشناسی رفتار اجتماعی مردم این سرزمین به فراموشی بسپارد.
«بازی چیستی» فلان و بهمان، بخش مهم و عبرت انگیز تاریخ تحولات اجتماعی ایران است. «مشروطه» چیست؟ «قانون»‌چیست؟ چه رنگ است؟ ریشه‌اش کجاست؟ چه کسی آن را اختراع کرده؟ بیگانگان درباره آن چه می‌گویند؟ نکند به اشتباه چیزی را بپذیریم!
نزدیک به یک دهه است که واژه «اصلاحات»‌در ادبیات سیاسی جامعه امروز ایران سر زبان‌ها و قلم‌ها افتاده، چه رویاهای شیرین که در حسرت «تعبیر صادقه»‌ به انتظار وانهاده و چه خواب‌های خوش و ناز که از «هیبت حضور» ‌این موجود عجیب‌الخلقه – اصلاحات – که برآشفته است!

ادامه مطلب